Posts

Showing posts from June, 2026

🏃 आशियाई रिले चॅम्पियनशिप २०२६ | भारतीय महिलांची सुवर्ण झेप | UPSC परीक्षेच्या दृष्टीने संपूर्ण माहिती

Image
 🏃 🏃 आशियाई रिले चॅम्पियनशिप २०२६ भारतीय महिलांची सुवर्ण झेप 🏃 🏃  📌प्रस्तावना: चीनमधील शाओशिंग येथे आयोजित आशियाई रिले चॅम्पियनशिप २०२६ मध्ये भारताने उत्कृष्ट कामगिरी दाखवून एकूण १ सुवर्ण, १ रौप्य आणि १ कांस्य पदक जिंकले.  विशेषतः महिला ४×१०० मीटर रिले संघाने संघटनात्मक समन्वय आणि हंगामातील सर्वोत्तम वेळ नोंदवत सुवर्णपदक पटकावले. हा विजय भारताच्या क्रीडा क्षमतेच्या वाढीचा आणि महिला खेळाडूंच्या वाढत्या प्रभावाचा महत्त्वपूर्ण पुरावा आहे.

El Niño UPSC 2026: पूर्ण स्पष्टीकरण — ENSO, IMD, IOD आणि भारतीय मान्सून

Image
  एल निनो म्हणजे काय? ENSO चक्र, Walker Circulation,  IOD आणि 2026 चा IMD मान्सून अंदाज   एल निनो म्हणजे काय? — UPSC दृष्टीकोनातून पूर्ण स्पष्टीकरण (2026 चा संदर्भ) १. El Niño आणि La Niña — संकल्पना आजकाल बातम्यांमध्ये 'एल निनो' (El Niño) हा शब्द वारंवार ऐकायला मिळतो. २०२६ साली एल निनो सक्रिय राहण्याची शक्यता वर्तवली आहे—IMD चा अंदाज आहे की मान्सून LPA च्या फक्त ९०% राहू शकतो. एल निनो म्हणजे नक्की काय? El Niño म्हणजे मध्य व पूर्व उष्णकटिबंधीय पॅसिफिकमध्ये समुद्र पृष्ठभागाचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त होते. त्यामुळे व्यापारी वारे (trade winds) कमकुवत होतात, Walker Circulation कमी होते आणि पॅसिफिकमधील उष्णता पूर्वेकडे (दक्षिण अमेरिका) सरकते. या परिस्थितीमुळे भारतात मान्सून पाऊस कमी पडण्याची शक्यता वाढते. La Niña El Niño चा उलटा टप्पा आहे; पूर्व पॅसिफिक थंड होते, व्यापारी वारे अधिक तीव्र होतात, Walker Circulation मजबूत होते आणि भारताकडे आर्द्रतेचा प्रवाह वाढतो — परिणामी चांगला मान्सून येण्याची शक्यता. १. १  दोघांमध्ये मुख्य फरक El Niño = उष्ण टप्पा (warm phase); Trade ...