Posts

Top Post

२०२६चे पद्म पुरस्कार जाहीर

Image
पद्म पुरस्कार 2026 : भारतातील सर्वोच्च नागरी सन्मानांची घोषणा पद्म पुरस्कार म्हणजे काय? भारत सरकारकडून दिले जाणारे पद्म पुरस्कार हे देशातील सर्वोच्च नागरी सन्मानांपैकी एक मानले जातात. या पुरस्कारांची घोषणा दरवर्षी प्रजासत्ताक दिनी (26 जानेवारी) केली जाते. विविध क्षेत्रांमध्ये उत्कृष्ट आणि समाजासाठी प्रेरणादायी कार्य करणाऱ्या व्यक्तींना हा सन्मान प्रदान केला जातो. कला, सामाजिक कार्य, सार्वजनिक व्यवहार, विज्ञान आणि अभियांत्रिकी, व्यापार आणि उद्योग, वैद्यक, साहित्य आणि शिक्षण, क्रीडा, नागरी सेवा अशा अनेक क्षेत्रांतील विलक्षण योगदानाची दखल म्हणून हे पुरस्कार दिले जातात. पद्म पुरस्कारांचा इतिहास पद्म पुरस्कारांची स्थापना सन 1954 मध्ये करण्यात आली. भारताचे राष्ट्रपती यांच्या हस्ते हे पुरस्कार खालील तीन श्रेणींमध्ये प्रदान केले जातात — पद्म पुरस्कारांच्या श्रेणी पद्म विभूषण       -      असाधारण आणि विशेष सेवेसाठी पद्म भूषण          -      उच्च दर्जाच्या विशेष सेवेसाठी पद्म श्री            ...

ब्रिटनचे संभाव्य विघटन: प्रादेशिक राष्ट्रवाद, ब्रेक्झिट आणि (Decolonisation) विसाम्राज्यीकरणाचा उत्तरार्ध

Image
 ब्रिटनचे संभाव्य विघटन  प्रादेशिक राष्ट्रवाद, ब्रेक्झिट आणि विसाम्राज्यीकरणाचा उत्तरार्ध १. प्रस्तावना ब्रिटनमधील स्कॉटलंडचे स्वातंत्र्य, वेल्समधील वाढती प्रादेशिक स्वायत्ततेची मागणी आणि उत्तर आयर्लंडच्या भवितव्याचा प्रश्न हे आधुनिक लोकशाहीसमोरील महत्त्वाचे घटनात्मक प्रश्न आहेत. या मागण्यांचा संबंध केवळ प्रादेशिक अस्मितेशी नसून राष्ट्रीय एकात्मता, आर्थिक विषमता, लोकशाही संमती, ब्रेक्झिट आणि आंतरराष्ट्रीय संबंध यांच्याशीही आहे. २०१६ मध्ये ब्रिटनने युरोपियन युनियनमधून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर या प्रश्नांना नवीन राजकीय महत्त्व प्राप्त झाले. स्कॉटलंड आणि उत्तर आयर्लंडमध्ये EU मध्ये राहण्याच्या बाजूने बहुमत होते; मात्र संपूर्ण UK च्या निकालानुसार ब्रेक्झिटचा निर्णय झाला. त्यामुळे ब्रिटनच्या संभाव्य विघटनाचा अभ्यास करताना पुढील प्रश्न महत्त्वाचे ठरतात: स्कॉटलंड, वेल्स आणि उत्तर आयर्लंड स्वतंत्र होण्याची मागणी का करतात? ब्रेक्झिटमुळे प्रादेशिक राष्ट्रवादाला कशा प्रकारे चालना मिळाली? ब्रिटनचे विघटन झाल्यास इंग्लंडच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि आंतरराष्ट्रीय स्थानावर काय परिणाम होती...

नेपाळ पूर 2026 : हिमालयाची वाढती असुरक्षितता, GLOF आणि UPSC/MPSC

Image
नेपाळ पूर 2026 : हिमालयाची वाढती असुरक्षितता, नेपाळ पूर 2026 📌 प्रस्तावना 26 ऑगस्ट 2026 रोजी नेपाळच्या रासुवा (Rasuwa) जिल्ह्यात आणि नेपाळ-चीन सीमेजवळ भीषण आकस्मिक पूर आला. प्राथमिक वैज्ञानिक विश्लेषणानुसार, लाङटाङ (Langtang) राष्ट्रीय उद्यान परिसरातील हिमनदीचा उतार - बर्फ - खडकाचा प्रचंड ढिगारा लहेंडे खोला (Lhende Khola) मध्ये कोसळला. त्यामुळे नदीचा प्रवाह तात्पुरता अडवला गेला आणि त्यानंतर पाणी, बर्फ, खडक, गाळ व अवशेषांचा प्रचंड प्रवाह वाहत खाली आला. ⚠️ महत्त्वाची टीप: हा प्रवाह लहेंडे खोला → भोटे कोशी → त्रिशूली नदी प्रणालीतून पुढे गेला आणि सुमारे 100 किमीपर्यंत परिणाम झाला. यामुळे रासुवागढी-केरुंग सीमाव्यापार मार्ग, पूल, रस्ते, वीज प्रकल्प आणि नदीकाठची वस्ती मोठ्या प्रमाणात प्रभावित झाली. 26 ऑगस्ट 2026 ची घटना पारंपरिक GLOF म्हणून अंतिमतः सिद्ध झालेली नाही. ❌ चुकीचे: "26 ऑगस्टचा पूर हा GLOF मुळे झाला." ✅ बरोबर:  "ही घटना हिमनदीशी संबंधित बर्फ-खडकाच्या उतार-विफलतेमुळे ( C ascading Hazard ) निर्माण झालेली होती आणि तिचा संबंध GLOF/LLOF प्रकारच्या हिमनदीजन्य...

⚽ FIFA विश्वचषक 2026 | इतिहास, 2026 चे वैशिष्ट्य | FIFA आणि भारत | UPSC / MPSC दृष्टीकोनातून

Image
FIFA आणि भारत FIFA विश्वचषक 2026 UPSC | MPSC | PSI | STI | ASO | Talathi | Police Bharti  स्पर्धा परीक्षा विशेष 📌 प्रस्तावना फिफा (FIFA) विश्वचषक ही दर चार वर्षांनी आयोजित होणारी प्रमुख आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धा आहे. २०२६ ची स्पर्धा (११ जून — १९ जुलै २०२६) ही मालिकेची २३ वी आवृत्ती होती, आणि इतिहासातील अनोखी ठरली — यजमानपद तीन देशांनी (अमेरिका, कॅनडा, मेक्सिको) संयुक्तपणे घेतले आणि सहभागी संघांची संख्या ३२ वरून वाढवून ४८ करण्यात आली  होती. 🎯 FIFA म्हणजे काय? FIFA (Fédération Internationale de Football Association) ही जगातील फुटबॉलची सर्वोच्च प्रशासकीय संस्था आहे. पूर्ण नाव     -      Fédération Internationale de Football Association स्थापना -      १९०४ मुख्यालय   -      झुरिच, स्वित्झर्लंड स्पर्धा          -      FIFA World Cup वारंवारता   -      दर ४ वर्षांनी 🎯 FIFA विश्वचषकाचा इतिहास पहिली स्पर्धा : १९३० यजमान देश : उरुग्वे पहिला विजेता : उरुग्वे आज...